اگر در شبی صاف به آسمان بنگرید بی شک از درخشش چشم نواز ستارگان لذت خواهید برد. هزاران سال پیش هم بشر از دیدن آسمان لذت می برده ( به طور یقین آسمان پیشینیان بسیار پر ستاره تر بوده ! ) شاید در نظر اول ستارگان آسمان مجموعه ای پراکنده از ستارگان به نظر برسند. اما با کمی دقت می توان اشکال زیبایی را با متصل کردن ستاره ها به هم با خطوطی فرضی در آسمان ترسیم کرد. درحدود 4500 سال قبل، مردم شرق مدیترانه شروع به تقسیم بندی آسمان با نقش های خیالی کردنداین اشکال نام خدایان، الهه ها، قهرمانان و جانوران را دارند.
تا زمان بطلمیوس، ستاره شناس یونانی الاصل اسکندرانی که حدود 150 سال بعد ازمیلاد می زیست، تعداد صورفلکی شناخته شده 48 مورد بود. امروز 88 صورت فلکی شناخته شده که هریک محدوده ی مشخصی درآسمان دارند. به طوری که تمام آسمان با این صورت های فلکی پوشیده می شود. با این که ستارگان یک صورت خاص از نظر ما شکل خاصی را در آسمان می سازند، اما در واقع این ستارگان هیچ ربطی به هم ندارند و چندین سال نوری از هم فاصله دارند و اگر از سمتی دیگردر آسمان ( جایی خارج از منظومه ی شمسی ) به آن ها بنگریم به شکلی دیگر دیده خواهند شد. ستارگان حرکت بسیار آهسته ای در آسمان دارند ( به دلیل دوری بسیار آن ها حرکت سریع آن ها آهسته به نظر می رسد ) این حرکت باعث می شود که در طی هزاران سال شکل ظاهری صورت های فلکی عوض شود. اما درطول عمر یک انسان این تغییرات بسیار نامحسوس است. درقدیم ازرصد صور فلکی برای جهت یابی وتعیین فصول و به طور کلی زمان یابی استفاده می کردند.
برای شناخت درست صور فلکی باید:
کار رصد را همراه با مطالعه ی در مورد آنها انجام دهیم تا موقعیت هر صورت را نسبت به بقیه و به طور خاص بدانیم.
در مورد هر صورت ستاره ها و اجرام غیر ستاره ای بشناسیم.
قدر، رنگ، دما و... را در مورد ستارگان تا حدی بدانیم.
ذات الکرسی و قیقاووس
قیقاووس و ذات الکرسی تنها جفت ازدواج کرده در بین صورفلکی اند . در اساطیر یونانی ، آنها پادشاه و ملکه حبشه و والدین زن با زنجیر ( آندرومدا ) بودند . براساس افسانه ها ، زمانی ذات الکرسی ، به زیباتر بودن دختر خود نسبت به پریان دریایی معروف به نرئیدها مغرور شد . این موضوع نا رضایتی پسیدن ، خدای دریا را سبب شد و در نتیجه ی او هیولای وحشتناکی را برای تاخت و تاز به سرزمین پادشاه قیقاووس(کیکاووس) روانه کرد قیقاووس برای نجات مملکت خود مجبور شد دخترش، آندرومدا را به عنوان قربانی را به این هیولا هدیه کند ، با این حال برساووش ، او را از آواره های وحشتناک هیولا ، نجات داد .
آندرومدا
معروفترین افسانه های یونانی ،داستان برساووش و آندرومدا است که در آسمان پاییزی پدیدار می شوند .این منشأ اصلی افسانه جرج و اژدها است . داستان چنین لست که اندرومدای زیبا را پدرش قیقووس ، به سنگی زنجیر کرد تا قربتنی هیولای دریایی وحشتناکی شود که باعث انهدام سواحل کشورش شده بود . خوشبختانه برساووش قهرمان ، به موقع سر رسید و هیولا را کشت و با اندرومدا ازدواج کرد .
برساووش
برساووش ، پسر زئوس ، قهرمان ماندگارترین افسانه ی یونانی ، یعنی برساووش و آندرومدا است . ماجرای او از آنجا آغاز می شود که عزم کشتن مدوسا را می کند .مدوسا یکی از سه هیولای عفریته ی بالدار بود که هرکس به موهای مار مانند او نگاه می کرد نگاه می کرد سنگ می شد . برساووش هنگامی که مدوسا در خواب بود ،دزدانه براو غلبه یافت و تنها به تصویر منعکس کرده ی ان در سپر خود نگاه کرد ، تا ازسنگ شدن درامان بماند . او سر مدوسا را از تن جدا و در کیسه ای گذاشت . زمانی که به طرف خانه پرواز می کرد ، دوشیزه آندرومدای زیبا را دید که پای در زنجیر به صخره ای بسته شده تا قربانی هیولای دریا شود . برساووش هیولا را کشت و آندرومدا را به عنوان عروس خود انتخاب کرد .
مقدمه:
شناخت ستارگان و صورتهاي فلكي بايد خيلي آسان باشد. يك پرنده تيزبين يا سگ شكارچي حتي در بياباني بزرگ و وسيع شكار مورد نظر خود را به راحتي پيدا نموده و آنرا صيد مي كند. اما شكارچيان آسمان چگونه صيد خود را به دام مي اندازند؟ آنها آسمان را با توجه به مختصاتي كه برايش تعريف كرده اند مي شناسند و از طريق مختصات به جرم مورد نظر خود دست پيدا مي كنند.
وقتي كه مردم عادي خبري را از يك جرم آسماني (مثلاُ ستاره قلب العقرب) در روزنامه ها يا مجلات مي خوانند و نقشه صورت فلكي عقرب هم در آن روزنامه يا مجله چاپ شده است، تلاش مي كنند كه آن ستاره را در آسمان شب پيدا كنند و آنگاه كه تلاشهايشان جهت پيدا نمودن آن جرم بي نتيجه مي ماند، دلسرد شده و از اين كار دست مي كشند و اينجاست كه ممكن است تقصير اين عمل را به گردن خودشان بيندازند تا ناقص بودن نقشه يا آموزشهاي لازم جهت يافتن اجرام سماوي.
اين عده ممكن است براين تصور قديمي و دور از واقعيت بمانند كه يافتن اجرام در آسمان احتياج به تخصص هايي چون گرفتن مدرك دكتراي نجوم، دست يابي به اسرار و رموزي خاص و يا كسب مهارتهاي فني دارد كه اكثر انسانها از اين نعمت ها و موهبتها بي نصيبند!؟

ادامه در ادامه مطلب...
چهار ستاره ی دیگر بالاتر از ذات الکرسی نشاندهنده ی مربع بزرگی هستند، به نام فَرَس اَعظَم یا اسب بالدار. (تصویر 2) مانند تمامی صورفلکی پاییزی، فرس اعظم نیز شباهت کمی به اسب اساطیری بالدار دارد!
ادامه مطلب را ببینید.....

ادامه مطلب را ملاحظه کنید.