در فصل زمستان هم ستارگان رنگی در آسمان داریم. مثلاً می توان به ستاره بیت الجوز (در صورت فلکی اوریون) اشاره کرد، که ستاره ای کاملاً سرخ رنگ می باشد. آلبدباران (در صورت فلکی ثور) نیز کاملاً قرمز است.
اما خب، اکثر ستارگان کم نور واقعاً سفید به نظر می رسند. ماجرا از چه قرار است؟
هنگامی که جسمی را گرم کنيم، رنگ آن تغییر می کند و رنگ های سرخ و آبی و در آخر سفید را از خود منتشر می کند. یعنی نوری که از هر جسم منعکس می شود به دمای آن بستگی دارد.
رنگ هر جسم به طول موجی که آن جسم از خود منتشر می کند بستگی دارد. نور مانند موج رفتار می کند و رنگ نور به طول موج آن بستگی دارد. پلانک موفق شد که یک نسبت میان برای دما و درخشندگی اجسام به دست آورد. یک جسم در دمایی معین یک طول موج را بیشتر از دیگر طول موج ها از خود ساطع می کند و به همین علت به رنگی خاص دیده می شود.
یکی از دلایلی که باعث می شود تا ستارگان را سفید ببینیم به ساختمان چشم انسان مربوط می شود. در چشم انسان دو نوع حسگر داریم. حسگرهایی که در مردمک چشم هستند درخشندگی را تشخیص می دهند، در حالی که حسگرهایی که در شبکیه هستند رنگ را شناسایی می کنند. حسگرهای شبکیه خیلی حساس نیستند، بنابراین با نورهای بسیار ضعیف فعال نمی شود. به خاطر همین است که نورهای بسیار ضعیف را سفید مشاهده می کنیم. بنابراین، حتی یک ستاره سرخ نیز اگر کم نور باشد، سفید به نظر میرسد، و تنها ستارههای درخشانتر به همان رنگی که هستند برای ما به نظر میرسند!
اگر یک دوربین دوچشمی داشته باشید و به بعضی از ستارهها که درخشان هستند ولی برای چشم غیرمسلح همچنان سفید به نظر میرسند نگاه کنید؛ می بینید که بسیاری از آنها از پشت دوربین ناگهان رنگی میشوند! دوربین نور بیشتری را به داخل چشم شما متمرکز میکند، و در این شرایط حسگرهای شبکیه شما فعال می شوند. یک تلسکوپ باز هم ستارههای بیشتری را به صورت رنگی نشان خواهد داد.
ستارهای بهنام آلبیرئو وجود دارد، که برای چشم غیرمسلح یک ستاره به نظر میرسد، اما درحقیقت، 2 ستاره در مدار مجاور هم هستند که به دور هم گردش میکنند. یکی از این 2 ستاره به رنگ قرمزآتشی است، درحالیکه دیگری به رنگ آبی خیرهکننده میباشد. این یکی از زیباترین مناظر در آسمان است که حتی با یک تلسکوپ معمولی قابل رویت است.

+
نوشته شده در یکشنبه چهارم آذر 1386ساعت 20:41  توسط امین
|